|  |  LoÄŸusalık Döneminde Tehlike Belirtileri  LoÄŸusalık dönemi bir yandan bebeÄŸinizin ihtiyaçlarını karşıladığınız, öte yandan gebeliÄŸe baÄŸlı oluÅŸan etkilerin silinmeye baÅŸladığı bu dönemde çeÅŸitli yakınmalarla baÅŸa çıkmaya çalıştığınız bir dönemdir. Her ne kadar tümüyle seyreden bir gebelik ve doÄŸumun loÄŸusalığı da sıklıkla sorunsuz seyretse de aÅŸağıdaki yakınma ya da belirtilerden birini gözlemlediÄŸinizde doktora baÅŸvurmalı ve gerekli tetkik ve tedavinin yapılmasını saÄŸlamalısınız.   AÅŸağıda yaralan belirtiler sizde mutlaka normal dışı bir durum varlığını göstermezler, ancak mutlaka doktor incelemesi gerektirirler.   AteÅŸ   Vücut ısısı yükselmesi en az iki adet ölçümde vücut ısısının 38 derece ve üzerinde olmasıdır ve her zaman aydınlatılması gereken bir durumdur. LoÄŸusalıkta en sık ateÅŸ nedeni memelerin aşırı dolgun olmasıdır (süt ateÅŸi, loÄŸusalık ateÅŸi). Bunun dışında endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı enfeksiyonu) ve idrar yolu enfeksiyonu loÄŸusalıkta sıklıkla ateÅŸ yapan iki enfeksiyon türüdür. Epizyotomi yarasının enfeksiyonu, sezaryen cilt ve cilt altı yarası enfeksiyonu da ender olarak ateÅŸe neden olabilirler. Ayrıca ateÅŸ, loÄŸusalıkta tesadüfen geçirmekte olduÄŸunuz diÄŸer bir enfeksiyonun (grip, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi) belirtisi olabilir.   Karın aÄŸrısı   LoÄŸusalıkta karın aÄŸrısının en sık görülen nedeni uterusun “toparlanma” yani gebelik öncesi döneme geri dönme sürecinde kasılması ve bunun anne tarafından “aÄŸrı” olarak algılanmasıdır. Bunun dışında endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı enfeksiyonu) ve idrar yolu enfeksiyonu da karın aÄŸrısı ÅŸeklinde belirti verebilir.   Aşırı kanama, pıhtı düşürme   LoÄŸusalığın ilk günlerinde kanama normal kabul edilir. Ancak günlük kanama miktarının normal adet kanamasından iki kat ya da daha fazla olması mutlaka doktor deÄŸerlendirmesi gerektirir. Muhtemel neden plasentanın bir parçasının uterus içinde kalması olabileceÄŸi gibi endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı enfeksiyonu) de söz konusu olabilir.   Kötü kokulu ve/veya miktarca fazla akıntı   LoÄŸusalık döneminde akıntı normal kabul edilir ve akıntının nitelikleri loÄŸusalığın dönemine göre deÄŸiÅŸkenlik gösterir. LoÄŸusalık akıntısı ya da “loÅŸi” adı verilen bu akıntı doÄŸumdan sonraki 4-6 hafta boyunca devam eden özel bir akıntı türüdür. Amacı uterusun içindeki “gebeliÄŸe baÄŸlı kalıntıların” atılmasıdır. Ä°lk günlerde kanama ÅŸeklinde olan bu akıntı kısa zamanda pembeleÅŸir, daha sonra rengi sararır ve nihayet beyazlaÅŸarak loÄŸusalık bittiÄŸinde tümüyle biter. Gebelik öncesi dönemde fizyolojik (herhangi bir soruna baÄŸlanmayan) akıntısı olan kadınlarda loÄŸusalık bittiÄŸinde bu fizyolojik akıntı genellikle geri döner.   LoÄŸusalık akıntısı özellikle sabah kalktığınızda daha fazla olabilir. Bunun nedeni gece boyunca yatmaya baÄŸlı olarak vajinada biriken akıntının ilk ayaÄŸa kalktığınızda nispeten daha hızlı boÅŸalmasıdır.   Yukarıdakilerden farklı özellikler taşıyan her akıntı doktor tarafından deÄŸerlendirilmelidir. Kötü kokulu bir akıntı enfeksiyon belirtisidir. Özellikle beraberinde karın aÄŸrısı ve ateÅŸ gibi belirtiler de söz konusu olduÄŸunda sıklıkla endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı enfeksiyonu) söz konusudur. Tek başına kötü kokulu akıntı basit bir bakteriyel vajinit belirtisi olabileceÄŸi gibi epizyotomiyle normal doÄŸum yapmış olan annelerde epizyotomi tamir edilirken kanamanın görüş sahasını kapatmasını engellemek amacıyla vajinaya yerleÅŸtirilmiÅŸ ve tamir sonrası çıkarılması unutulmuÅŸ bir tampon da söz konusu olabilir. Köpüklü bir akıntı trikomonas enfeksiyonuna iÅŸaret ederken, peynir kesiÄŸi gibi bir akıntı ve beraberinde vajina ve/veya vulvada kaşıntı sıklıkla bir mantar enfeksiyonuna iÅŸaret eder.   Bacaklardan birinde ya da ikisinde aÄŸrı, kızarıklık, ÅŸiÅŸme   Gebelik dönemi özellikle toplardamarlarda pıhtı oluÅŸumuna zemin hazırlar ve bu risk loÄŸusalığın ilk günlerinde devam eder. Derin ven trombozu (DVT) (dokunun derinlerinde yar alan bir toplar damar içinde pıhtı oluÅŸumu) adı verilen durum kendini tıkanıklık oluÅŸan bölgenin gerisinde kızarıklık, aÄŸrı, ÅŸiÅŸme ve bölgesel ısı artışı ÅŸeklinde belli eder. Bu belirtilerin tümü birden oluÅŸabileceÄŸi gibi özellikle hastalığın başında yalnızca biri söz konusu olabilir.   DVT tedavi edilmediÄŸinde toplardamar içinde oluÅŸan trombüs (pıhtı) yerinden kalkarak akciÄŸer atardamarlarından birinin tıkanmasına neden olabilir. Pulmoner emboli (“akciÄŸer damarı tıkanıklığı”) adı verilen bu durum anne ölümlerinin baÅŸta gelen nedenlerinden biridir. Bu nedenle yukarıdaki belirtilerin varlığında en kısa zamanda doktora baÅŸvurulmalı ve tedaviye hemen baÅŸlanmalıdır.   Memelerde aşırı aÄŸrı, ısı artışı, bölgesel kızarıklık   Memelerde emzirme döneminde çeÅŸitli sorunlar ortaya çıkabilir. Bu sorunlar basit bir angorjman (“dolgunluk”) ÅŸeklinde olabileceÄŸi gibi bakterilerin meme(ler)de enfeksiyon yapması (mastit) söz konusu olabilir. Her iki durumda da memelerden birinde ya da ikisinde ısı artışı, dolgunluk, aÄŸrı ve vücut ısısında artış söz konusudur. Bunlara ek olarak memelerden birinin diÄŸerine göre çok daha aÄŸrılı olması, o meme üzerinde “baÅŸ vermiÅŸ” bir absenin ele gelmesi meme absesi düşündürür. Meme absesi sıklıkla erken aÅŸamalarında tedavi edilmemiÅŸ basit bir mastit sonucunda geliÅŸir.   Memelerin aşırı dolgunlaÅŸması durumunda sıklıkla birkaç tedbirle tedavi saÄŸlanırken (yukarıdaki linke tıklayın), mastit durumunda sıklıkla antibiyotik tedavisi gerekir. Abse ise cerrahi bir iÅŸlemle boÅŸaltılması gereken bir durumudur. Meme enfeksiyonu belirtilerinin erken tanınması ve tedavisi abse geliÅŸiminin önlenmesi açısından önemlidir.   Bariz ruhsal deÄŸiÅŸiklikler   LoÄŸusalık depresyonu anne tarafından her zaman fark edilmeyebilir ve bu durumlarda ailenin diÄŸer bireyleri ve sıklıkla kadının eÅŸi doktora baÅŸvurulması gereken durumları tanımalıdır.   Perine bölgesinde aÄŸrı   Normal doÄŸum yapmış ve özellikle de doÄŸum esnasında epizyotomi uygulanmış annelerin bu belirtiye çok duyarlı olmaları gerekir. Epizyotomi tamir edildikten sonraki ilk saatlerde bölgede ortaya çıkan aÄŸrı bir epizyotomi hematomuna iÅŸaret edebilir (hematom: bölgede kan toplanması). Yine ilk günlerde ortaya çıkan aÄŸrı epizyotomi dehisansı (dehisans: dikiÅŸlerin açılması) ve/veya epizyotomi yeri enfeksiyonuna iÅŸaret edebilir.   Epizyotomi ya da sezaryen dikiÅŸlerinde aÄŸrı, akıntı, bölgede kızarıklık   Bu belirtiler bölgesel bir enfeksiyona iÅŸaret edeler ve doktor tarafından deÄŸerlendirilmelidirler.   Makattan kanama   Gebelik dönemi hemoroid (basur) oluÅŸumu için zemin hazırlar ve risk loÄŸusalıkta da devam eder. Özellikle dışkının kanla boyalı olduÄŸunun görülmesi beraberinde aÄŸrı olsa da olmasa da mutlaka doktor deÄŸerlendirmesi gerektiren bir durumdur.   DeÄŸerlendirme gerektiren diÄŸer belirtiler   İdrar yaparken yanma (idrar yolu enfeksiyonuna iÅŸaret eder), idrar boÅŸaltamama hissi (epizyotomi aÄŸrısı idrarın tümüyle boÅŸaltılmasını engellediÄŸinde bu his ortaya çıkabilir), halsizlik-uykuya eÄŸilim-üşüme gibi kansızlık belirtileri, gaz ya da dışkı kaçırma (doÄŸumda perinenin ileri derecede yırtılması neticesinde gaz ve dışkı tutucu mekanizmanın hasar görmesi) gibi belirtiler doktor deÄŸerlendirmesi gerektiren diÄŸer durumlardır. |
48 views
