Kürtaj nedir? Kürtaj işlemi öncesi neler yapılmaktadır? Kürtaj nasıl yapılır? Kürtajın riskleri nelerdir? Kürtaj sonrası nelere dikkat etmek gerekir?
Kürtaj nedir?
Rahim içerisine yerleşmiş olan gebeliğin kendi isteğiniz veya tıbbı zorunluluk nedeniyle, özel yöntemlerle sonlandırılmasıdır. Kürtaj; gebelik sonlandırma dışında biyopsi ve tedavi amaçlı da uygulanabilir.
Kürtaj Hangi Amaçlarla Yapılır?
1. Gebelik Sonlandırılması (Tıbbı Zorunluluk, İstenmeyen Gebelik)
2. Fraksiyonel Kürtaj
Çok şiddetli ve uzun süren kanamalarda ve özellikle 40 yaş üzeri kadınlarda, patolojik sebebi tespit etmek ve kanamayı durduracak tedaviyi seçmek adına kürtaj işlemi uygulanır.
3. Endometriyal Dating
Kısırlık teşhisinden yumurtlama olup olmadığını öğrenmek için adetin 21.günü rahim içerisinden küçük bir parça alınarak progesteron hormonunun rahim içine etkisi araştırılır.
4. Rest Kürtaj
Kendiliğinden olan düşüğün veya kürtajdan sonra kalan parçaların temizlenmesi için uygulanan işlemdir.
Kürtaj Müdahalesi Öncesi Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Hastalıklar ve Doğum Uzmanına başvurularak hamileliğin süreci belirlenir.
Gebelik ultrasonografi ile kesinleştirilir.
Kürtaj Müdahalesine engel ve tehlike oluşturabilecek herhangi bir sağlık sorunu olmadığının tespiti yapılır.
Kürtaj İşlemi Öncesi Neler Yapılmaktadır?
Kürtaj genel anestezi veya lokal anestezi ile uygulanır. Daha önce doğum yapmamış veya sezeryanla doğum yapmış hastalarda genel anestezi tercih edilir.
Lokal anestezi ile rahim ağzının her iki tarafına anestezik ilaç enjekte edilir. Vakum esnasında ağrı ve rahatsızlık hissi duyulabilir.
Kürtajın psikolojik etkisi düşünüldüğünde genel anestezi tercih edilmelidir. Anestezi işlemi Anestezi uzmanı tarafından uygulanmalıdır.
Kürtaj işlemi öncesi 6 saatlik açlık ve susuzluk istenmektedir.
Kürtaj Nasıl Yapılır?
Günümüzde vakum aspirasyon yöntemi ile kürtaj yapılmaktadır. Bu yöntemde kullanılan aspirasyon vakum sistemi karmen kanülü olarak isimlendirilir. Kullanılan plastik uçlar tek kullanımlıkdır tekrar kullanılamaz.
Rahim ağzının görünebilmesi için vajinal spekulum yerleştirilir. Vajina ve rahim ağzı özel bir solüsyonla silinir. Rahim tek dişli adı verilen bir aletle çekilerek düz hale getirilir.
Buji adı verilen aletle, gebelik haftasının büyüklüğüne göre rahim ağzı genişletilir. Daha önce doğum yapmış ve gebelik haftası küçük hamilelerde bu dilatasyon bazen gerekli olmamaktadır.
Dilatasyon (Rahim Ağzı Genişletilmesi) ardından steril olan ve özel boyutlarda olan plastik kanüller ile rahim ağzından girilerek rahim boşluğuna ulaştırılır. Kanülün ucu özel olarak üretilmiş vakum yaratan özek enjektöre monte edilir. Enjektör basınç yaratarak rahim içindeki maddeyi emerek temizler. Bu yöntem ile eski keskin metal küretler ile yapılan müdahelerin olumsuz sonuçlar en aza indirilmiştir.
Rahim içi temizlendikten sonra tek dişli çıkartılır. Çıktığı yerdeki kanama gazlı bez ile tamponlanarak kanama durdurulur. Vajina steril solüsyonla temizlenerek spekulum çıkartılır.
Hasta kaldırılmadan, rahim içerisinde parça kalıp kalmadığının anlaşılması için ultrasonografi ile kontrol edilir.
Anestezi sonrası ağrılarının en aza indirilmesi için ağrı kesici iğne vurulur.
Antibiyotik, ağrı kesici ve gerekli görülürse kanama azaltıcı ilaçlar verilerek taburcu olunur.
Kürtajdan 1 hafta sonrasında ultrasonografi ile rahim kontrol edilir.
Kürtaj sonrası genelde 2-3 gün adet kanamasına benzeyen kanamalar görülebilir. Kanama olmaması da normaldir. Adet sancına benzeyen ağrılar meydana gelebilir.
Kürtaj sonrası adet kanaması işlemden sonra 4-6 hafta içerisinde olmaktadır. Kürtaj sonrası adet gecikmeleri yaşanabilir.
Kürtaj sonrası 40 günden uzun süren adet kanaması yokluğunda doktora başvurulmalıdır.
Kürtaj sonrası enfeksiyonunu engellemek için 2-3 hafta süresince havuz, deniz ve küvette banyo yasaktır. Ayakta ılık duş alınmalıdır.
Kürtaj sonrası cinsellik 2-3 hafta boyunca önerilmez.
Kürtajın Riskleri Nelerdir?
Rahim Delinmesi (Perforasyon): Gebe Rahmi yumuşak olduğu için dikkatsiz uygulamalar sonucu delinebilir. Bu risk gebelik yaşı büyüdükçe artış gösterir. Delinme alanı büyük ve kanamalı ise derhal ameliyata alınır.
Enfeksiyon: Steril olmayan ortamlarda yapılan ameliyatlar veya kişinin ihmalleri sonucunda enfeksiyon gelişebilir. Bu durum fallop tüplerinde hasara ve rahim içi yapışıklığa yol açmaktadır.
Gebeliğin Devam Etmesi: Gebelik kesesinin rahim içerisinde görüntülenemeden (5 haftalıktan erken gebeliklerde) kürtaj işlemi yapıldığında gebelik devam edebilir.
Parça Kalması (Rest Plasenta): Kürtajdan sonra yaşanan yoğun kanamaların nedenidir. Tedavi olarak kürtaj işlemi tekrarlanır.
Rahim İçi Kan Birikmesi (Hematometra): Çok nadir görülür ve ağrılıdır. Rahim toplanmaz ve rahim ağzı kapanır bu durum kan birikmesine yol açar.
Başarısız Kürtaj: Önceden yapılan rahim müdahaleleri (rahim ağzı yaraları, konisazyon, sezaryen ameliyatlar, doğumsal rahim şekil bozuklukları, çift rahim anomalileri gibi nedenlerden dolayı rahim ağzı açılamaz ve işlem gerçekleştirilemez.
Yapışıklık Sendromu (Asherman): Kürtaj sonrası kısırlığa yol açan nedenlerden biridir. Rahim içi duvarlarda gelişen yapışıklık sonucu adet görememe halidir. Kürtaj sonrası enfeksiyonu nedeniyle oluşur. Tedavi olarak spiral takılır ve hormon ilaçları kullanılır.
Zaman Kaybetmeden Doktorunuzu Arayınız!
İşlem sonrası fenalık, baygınlık, kendinden geçme hissi yaşarsanız.
Kanamanız çok fazla ise ve gittikçe şiddetleniyorsa
Kürtaj uygulamasının üzerinden 12 20 gün geçmesine rağmen adet sancıları ve kanamalarına benzeyen kanamaların devam etmesi
Sancılı ve kramp tarzı şiddetli ağrılarınız varsa
Yüksek ateş ve kötü kokulu akıntılarınız varsa
Gebelik belirtilerinin hala devam ettiğini düşünüyorsanız
765 views
Kürtaj genel kullanılan adı ile rahim içinden bir doku almak anlamına gelir. Genellikle rahim içindeki gebeliğin özel bir yöntemle sonlandırılması, tahliyesi amacıyla yapılmaktadır. Halk arasında yapılan kürtaj işlemi (tıbbi tahliye) için “kürtaş” , “gebelik sonlandırma” , “küretaj” , “çocuk aldırma” ve “bebek aldırma” tabirleri de kullanılmaktadır. Kürtaj işlemi gebelik sonlandırma dışında da tanı amaçlı biopsi veya tedavi amaçlı bir işlem olarak da uygulanmaktadır. Bu işlem de tıp dilinde D&C (dilatasyon ve küretaj) olarak ifade edilir.
İstenmeyen gebelik olduğunda yada tıbbi olarak bir kürtaj gerektiğinde (örneğin boş gebelik, anembriyonik gebelik, bozulmuş gebelik, tam olmayan düşük-inkomplet abortus gibi nedenlerle ) müdahale vakit geçirmeden bir jinekoloğun önerisi ile yapılmalıdır. Gebelik haftasının büyümesi işlem risklerinin ve işlem esnasında kullanılacak tıbbi tahliye kanüllerinin ( karmen kanülleri) çaplarının büyümesine ve işlem süresinin de tabii ki doğal olarak uzamasına neden olacaktır.Tüm bunlar kürtaja ait risklerin görülme oranını da arttırır. Özellikle zamanlama olarak gebelik kesesinin son adet tarihinin ilk gününe göre 5 haftada ultrasonografi ile görüleceği dikkate alınırsa 5.-6. haftada müdahalenin yapılması uygundur.
Çiftler genellikle gebelik haftasını hesaplarken yanlış hesaplamalar yapmaktadır. Bu hesaplamada Dikkat.. Bir gebelik haftası hesaplanırken gebeliğin muhtemel oluşma anı yani cinsel ilişkinin olduğu gün gebelik haftası hesaplamasında dikkate kesinlikle alınmaz!!! Gebelik haftası hesaplaması nda en son görülen adetin ilk gününden itibaren bu güne kadar geçen süre hesaplanarak doğru gebelik haftası belirlenir. Örneğin 10 eylül son adet tarihinin ilk günü ise 25 ekim’de bu gebelik 6 haftalıktır.Gebelik haftasının tam hesabı için geliştirdiğimiz “beklenen doğum haftanız” isimli otomatik hesaplayıcı da kullanılabilinir. Kürtajın tüm riskleri gebelik haftası büyüdükçe doğal olarak artar ve kürtaj işlemi sonrası hastanın kendini toparlama ve iyileşme süresi de uzar.
Yasal sınırlarda kürtaj işlemi için uygun haftada tespit edilen istenmeyen gebeliklerde kürtaş işlemi lokal anestezi ( bölgesel uyuşturma, bölgesel anestezi) yada genel anestezi (koldan yapılan bir iğne ile uyutularak) altında uygulanabilir. Genel anestezi ile işlemin tümüyle ağrısız seyretmesi açısından çağdaş ve etkili bir yöntemdir. İlk kez kürtaj işlemi yaptıran kadınlar ve sezeryan ile doğum yapmış kadınlarda genel anestezi ile kürtaj işlemini yaptırmalarını tavsiye ederiz. Normal doğum yapmış ve daha önceden birden fazla kürtaj deneyimi olanlar kadınlar ise lokal anestezi ile de küretaj yaptırabilirler.
Kürtaj işlemi hangi amaçlarla yapılır ? Küretajın çeşitleri nelerdir?
1. Gebelik Boşaltımı İşlemi (gebelik sonlandırılması, tıbbi tahliye, istenmeyen gebelik sonlandırması)
Doğurganlık çağındaki kadınlarda en çok uygulanan kürtaj şeklidir. İstenmeyen gebeliklerin sonlandırılması amacı ile yapılır ve tıbbi tahliye olarak da ismlendirilir. Ülkemizde kanunen18 yaşından büyük kadınlarda 10 haftaya kadar kendi rızası ile yapılır, resmi olarak evli ise eşinin onayı alınır. Dünyanın pek çok ülkesinde ve de bizde gebelik sonlandırılması (kürtaj işlemi) halen “vakum tekniği” ile yani enjektör içersine negatif basınçla çekme şeklinde uygulanmaktadır. Bu vakum tekniği ile kürtaş işleminin safhaları sitemizin diğer sayfalarında detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. (Sayfanın altında ve yanında ilgili bağlantılar verilmektedir)
2. Probe Küretaj (PC)
Kanama bozukluklarında , düzensiz fazla kanamalarda ve özellikle menopoz sonrası kanamalarda teşhis bazen de tedavi amaçlı yapılan işlemdir. Özel aletler (küret) ile rahim içi dokusu kürete edilir yani kazınır. Amaç rahim içindeki kanamaya sebep olan dokunun ve kalınlaşmış endometriyum un tamamını almaktır. Şiddetli ve uzun süreli kanamalarda hem altta yatan sebebi tespit edebilmek hem de aşırı kanamayı durdurmak amacıyla uygulanabilir.
Bu işlem sayesinde patolojiye gönderilen küretaj dokusu ile; endometrial hiperplazi, rahim kanseri, rahimde yaşa bağlı zayıflama (atrofi) teşhisi konabilir.
3. Fraksiyone küretaj (FC)
Uygulanış amacı probe kürtaj ile hemen hemen aynıdır. Ancak burada rahimin içini döşeyen zar tabakasından ve rahim ağzının içini döşeyen kanaldan da ayrı ayrı örnekler alınır ve patolojik incelemeye gönderilir. Özellikle rahim kanseri ve rahim ağzı kanserinin ayrımında önemli bir teşhis aracıdır. Rahim içi kanaldan parça alınmasına “endoservikal küretaj” ismi de hekimler tarafından verilmektedir.
4. Revizyone küretaj (Rest küretaj,RC)
Kendiliğinden olan bir düşükten sonra içeride kalan fetusa yada placentaya (eş) ait parçaları temizlemek için yapılan kurtaj a verilen isimdir. Düşüğün tam olduğu yani içeride parça kalmadığı düşünülse bile revizyone küretaj yapılabilir. Tekniği normal gebelik sonlandırmadaki teknik ile de aynı olmasına rağmen bazen içeride kalan plasenta parçaları rahim içine yapışmış olabileceği için ,rahim içini tam temizleyebilmek için metal küret aletlerinin de kullanılması gerekebilmektedir.
Ayrıca doğumdan sonra içeride plasenta (çocuğun eşi plasenta olarak ismlendirlmektedir) parçaları kaldığından şüpheleniliyorsa ( buna “rest plasenta” da denmektedir), özel küretler ile kalan parçalar alınır. Bu işlem de revizyone kürtaj olarak değerlendirilir. Diğer adı bomm küretajdır ( bum kurtaj).
5. Endometrial Dating (günleme işlemi)
İnfertilite (kısırlık) teşhisinde yumurtlamanın yani ovulasyonun olup olmadığını anlayabilmek için adet adetin 21. gününde rahim içersinden bir örnek alınır.
Yumurtlamadan sonra salgılanan progestron hormonunun etkisi ile endometrium sekresyon (salgılama) fazına girer. Endometrial dating’ de amaç endometriyum durumunun adet siklusu ile uyumlu olup olmadığı anlamaktır. Bu amaçla rahim içinden özel bir küret ile tek ve küçük bir küçük örnek alınır. Günümüzde bazı merkezlerde bu endometriyal dating işlemi için plastik özel kanüller (pipelle kanülü) kullanılmakta ve bu işeleme “pipelle biopsi” ismi de verilmektedir.
Yumurtlama varlığını ve aynı zamanda kalitesini test etmek amacıyla yakın bir tarihe kadar oldukça yaygın uygulanan bu yöntem (endometrial dating) yani rahim iç tabakasının günlemesi invaziv bir yöntem olduğu için artık günümüzde yavaş yavaş geçerliliğini yitirmektedir ve giderek daha az sayıda jinekolog bu işlemi talep etmektedir.
Kürtaj olmak güvenli mi? Güvenli kürtaj Nedir?
Evet, kürtaj işlemi eğer yeterince deneyimli ve tecrübeli bir uzman , jinekolog tarafından gerekli tüm özen gösterilirse olabilecek en az risk ile güvenli bir şekilde tabii ki yapılabilmektedir. Fakat maalesef bir çok kadın “ucuz kürtaj” olabilme amacı ile gerekli olması gereken steriliteye , tekniğe uyulmayan ve kürtaj işlemini kimin dahi yaptığını bilmedikleri kliniklerde – merkezlerde riskler alarak kürtaj olabilmektedirler. Kürtaj işlemi uzman ve deneyimli hekimler tarafından tabii ki minimum risk ve güvenle uygulanabilmektedir. Güvenli kürtaj olmak istiyorsanız, bu konuda deneyimli ve kimliğini bildiğiniz hekimleri seçmeniz gerekmektedir..
Kaynak (kurtaj.info]
349 views
